Ο άνθρωπος που έτρωγε πολλά

Ο άνθρωπος που έτρωγε πολλά

Συγγραφέας: Αύγουστος Κορτώ

Εκδόσεις: Καστανιώτη

Πώς είναι να πάσχει κανείς από γιγαντισμό; Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει ένας έφηβος ή ένας πολύ νέος άντρας όχι μόνο το υπέρβαρο σώμα του, με τον όγκο του οποίου είναι υποχρεωμένος να ζει καθημερινά, αλλά και τις υπερτροφικές ορέξεις του για φαγητό, γλυκά, αλκοόλ, σεξ και βιβλία; Τι πρέπει να κάνει ένα τέτοιο παιδί με τον κόσμο του, που δεν χωράει πουθενά, αλλά ξεχειλίζει, μαζί με ολόκληρη την ύπαρξή του, από ζωή, ακόμα κι αν πέφτει κατά περιόδους σε παρατεταμένες κρίσεις κατάθλιψης;

Το καινούργιο βιβλίο του Αύγουστου Κορτώ, που έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ο άνθρωπος που έτρωγε πολλά», είναι ένα ταξίδι στις οδύνες και τα πάθη του γιγαντισμού χωρίς τον παραμικρό μελοδραματικό τόνο. Ο συγγραφέας επιστρέφει στην παιδική, την εφηβική και την πρώιμη νεανική του ηλικία, διακωμωδώντας ανηλεώς τον εαυτό του, τις περιπέτειες του οποίου επικαλείται προκειμένου να στείλει ένα αισιόδοξο μήνυμα για το πώς να υπομείνουμε το άτομο και την καθημερινότητά μας σε μια τόσο δύσκολη εποχή. Το βιβλίο του Κορτώ είναι κάτι σαν μυθιστορηματική αυτοβιογραφία σπασμένη σε πολλά αλληλοσυνδεόμενα κομμάτια. Και οι είκοσι ιστορίες που φιλοξενούνται στις σελίδες του εκβάλλουν στην ίδια περιοχή: στον τρόπο με τον οποίο ένας προβληματικός πιτσιρικάς θα περάσει στην ενηλικίωση, καταπολεμώντας μία προς μία τις δυσκολίες του.

Ποιος, ωστόσο, μπορεί να είναι αυτός ο τρόπος; Σκοπός του Κορτώ δεν είναι, ευτυχώς, να προσφέρει ένα εγχειρίδιο επιβίωσης με μαγικές συνταγές και γυαλιστερές ετικέτες ευτυχίας. Τίποτε δεν έρχεται να πέσει στα πόδια μας από τον ουρανό και ό,τι κερδίζουμε είναι αποτέλεσμα της θέλησής μας να παλέψουμε με τα εμπόδιά μας, πηγαίνοντας κόντρα σε μια πραγματικότητα που οφείλουμε να αποδείξουμε ότι δεν αποτελεί την αναπότρεπτη μοίρα μας.

Τι κάνει προς αυτή την κατεύθυνση ο αυτοβιογραφούμενος ήρωας του Κορτώ; Μα, τι άλλο από το να εξοικειωθεί με το σαρκοβόρο πνεύμα και το αδηφάγο κορμί του;

Το μυθιστορηματικό alter ego του Κορτώ θα συνειδητοποιήσει από πολύ νωρίς πως τη λαιμαργία του (ας μην ξεχνάμε την καταγωγή της: ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα, με δαίμονά της τον Βελζεβούλ) δεν πρέπει ούτε να τη φυλακίσει και να την πνίξει, ούτε, όμως, και να την αφήσει αχαλίνωτη και να την αποθεώσει. Αν δοκιμάσει το πρώτο, η λαιμαργία θα του επιτεθεί από την πίσω πόρτα και θα τον καταπλακώσει. Αν, πάλι, προσπαθήσει το δεύτερο, θα τη βρει μπροστά του και θα τον καταβροχθίσει. Το καλύτερο είναι να μην της κάνει καμία από τις δύο χάρες και να αποπειραθεί έναν αιφνιδιαστικό ελιγμό: να την περιγελάσει και να την απομυθοποιήσει.

Έτσι, ο μοναχικός και φοβισμένος νεαρός, που θα γίνει σιγά-σιγά απελευθερωμένος άντρας, θα τα αλλάξει όλα, χωρίς να σπεύσει εξ αυτού να υπονομεύσει και την προσωπικότητά του: θα ρίξει πολλά κιλά, αλλά δεν θα πάψει να επιδίδεται κατά καιρούς σε όργια βρώσης και πόσης, θα κυνηγήσει παντού τον έρωτα, αλλά δεν θα χάσει τα αισθήματά του, θα διαβάσει άπειρα βιβλία, αλλά δεν θα προσκυνήσει κανέναν εγκεφαλικό θεό, θα αφεθεί στα σκοτάδια της ψυχής του, αλλά δεν θα εγκατασταθεί ποτέ στη μαυρίλα.

Ο συγγραφέας θα περιστείλει παράλληλα τη διάθεσή του για διακωμώδηση όταν θα εγκαταλείψει το σαρκίο του για να μιλήσει για όσους τον περιέβαλαν (οι γονείς του) ή τον περιβάλλουν (ο ερωτικός του δεσμός) με αγάπη.

Εδώ θα λειτουργήσουν μόνο το αγαθό χιούμορ και η ανάγκη του να αποκαταστήσει τη μνήμη του ή να εξανθρωπίσει το παρόν του. Δεν είναι λίγα.

Όταν ο ποιητής παίρνει το όπλο του

Τι συμβαίνει όταν ένας ποιητής παίρνει το όπλο του (τους στίχους και τη φαντασία του) και βγαίνει στους δρόμους της πόλης προκειμένου να συγκεντρώσει υλικό για την παθολογία της χώρας; Μπορεί η ποίηση στις ημέρες μας, που δυσκολεύουν κάθε τόσο και περισσότερο, να επιστρέψει σε κάποιο είδος στράτευσης, να απομακρυνθεί από τον στενό χώρο του εργαστηρίου της και να αντικρίσει ξανά τον κόσμο σε σφαιρική μορφή;

Με τις δύο καινούργιες ποιητικές συλλογές του, που κυκλοφόρησαν σχετικά πρόσφατα, ο Νάνος Βαλαωρίτης μοιάζει να δίνει μια σαφή απάντηση: η ποίηση όχι μόνο μπορεί, αλλά και οφείλει σε εποχές όπως η σημερινή να αναλογίζεται τις ευθύνες της και να αναλαμβάνει δράση. Φυσικά, ο ποιητής δεν γίνεται να καταλήξει στην μπροσούρα ούτε στην εύκολη καταγγελία: έχει ως καλλιτέχνης τον τρόπο να επεξεργαστεί τις εικόνες του και να μιλήσει για όσα βλέπει να συμβαίνουν τριγύρω του με τη γλώσσα της υποβολής, της μεταφοράς και του υπαινιγμού, αλλά και της ειρωνείας, του χλευασμού ή της μαύρης κωμωδίας.

Και στα δύο βιβλία του, Ουρανός χρώμα βανίλιας, εκδόσεις Άγκυρα, σελ. 108, και Χρίσματα, εκδόσεις Κοινωνία των [δε]κάτων, σελ. 119), ο Βαλαωρίτης εξοργίζεται με το τέλμα στο οποίο έχει περιπέσει ο νεοελληνικός βίος. Πυρπολώντας τα δάση της, εξαπατώντας τους ανθρώπους της με ένα χρήμα το οποίο δεν τους ανήκε και αποθαρρύνοντας κάθε δημιουργική πρωτοβουλία, η Ελλάδα έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της όλα τα προηγούμενα χρόνια για να φτάσει στην κρίση και να οδηγηθεί στο χείλος της καταστροφής. Ο Βαλαωρίτης δεν έχει να προτείνει λύσεις, δείχνει, όμως, με τα ποιήματά του πόσο βαρύ είναι το τίμημα που καλούμαστε να πληρώσουμε για τον χρόνιο ατομικισμό μας.

Διαλέγοντας τη σύντομη, τετράστιχη στροφή και καταφεύγοντας κατά τόπους στην ομοιοκαταληξία, ο Βαλαωρίτης αποβάλλει ευθύς εξαρχής το οποιοδήποτε διδακτικό ύφος, βάζει πριν απ' όλους στο στόχαστρο τον εαυτό του και κατορθώνει να εικονογραφήσει τον σκοτεινό αθηναϊκό του περίγυρο χωρίς να γίνει δηλητηριώδης και χωρίς να χάσει το κέφι του. Μήνυμα αισιοδοξίας από έναν ποιητή ο οποίος έχει το σθένος και την παρρησία να γράφει:

«Δεν είμαι από αυτούς

που τους θάβουν εύκολα

έστω ακόμα κι εν ζωή όπου

πολλοί άθαφτοι κυκλοφορούν

στους δρόμους και στα σπίτια.

Από αυτό το άκρον άωτον

του ποιητικού μας λόγου εξέχει

από μνήμα πρόσφατο ρηχό

ένα χέρι που κρατάει ένα μολύβι

κι από νεκρούς και ζωντανούς

εξίσου το μισθό του διεκδικεί».

Πηγή: Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων

Οι λέξεις που ξεχάσαμε

Οι λέξεις που ξεχάσαμεΝίκος Σαραντάκος

Εκδόσεις του εικοστού πρώτου

Βρήκα αυτό το κείμενο στα Νέα. Είναι παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Σαραντάκου για λέξεις που δεν χρησιμοποιούμε, που σχεδόν ξεχάσαμε. Μου άρεσε η παρουσίαση παράγγειλα το βιβλίο. Μέχρι να κάνω κριτική παραθέτω το ρεπορτάζ της εφημερίδας.

Υπάρχουν λέξεις πάντοτε χρήσιμες και επίκαιρες, λίγο όμως παλιωμένες, με αποτέλεσμα να λείπουν από τα λεξικά. Μια τέτοια λέξη είναι ο ποσαπαίρνης, «ημέτερος» δηλαδή με διάφορες αργομισθίες που επιβαρύνουν το δημόσιο ταμείο. Τον περιλαμβάνει σε στίχο του ο Παλαμάς, τον περιλαμβάνει και ο Σουρής, είχε δε ιδιαίτερο σουξέ επί Τρικούπη.

Υπάρχουν και λέξεις πιο αθώες, που τις τραγουδάμε όλοι χωρίς να ξέρουμε τι σημαίνουν, όπως το καραντί, που ήταν να μπατάρει το καράβι του ποιητή της θάλασσας, του Νίκου Καββαδία. Καραντί είναι η φουσκοθαλασσιά που συνεχίζεται και μετά την πτώση των ανέμων, η κουφοθάλασσα. Ούτε αυτή υπάρχει στα νεότερα λεξικά.

Οπως δεν υπάρχουν το κασαβέτι, η γράνα (που χρησιμοποίησε αιφνιδιαστικά σε ομιλία του ο Βύρων Πολύδωρας το 2007 και συζητήθηκε), το μακάμι, ο μαλάθρακας, η αντράλα, ο παϊτέρης, το μπαγιόκο, ο καρύτζαφλος, ο καλιοντζής, ο ζαμπούνης, ο συρμακέζης, η σουβάλα, η τραβάγια και πολλές άλλες.

Με 366 από αυτές, όσες και οι ημέρες του χρόνου το 2012, έφτιαξε βιβλίο ο γνωστός συγγραφέας και ερευνητής της γλώσσας - μεταφραστής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το επάγγελμά του - Νίκος Σαραντάκος. Το βιβλίο λέγεται «Λέξεις που χάνονται» και κάθε λήμμα συνοδεύεται από ένα ενδιαφέρον ταξίδι στην Ιστορία, την ετυμολογία και τη λογοτεχνική χρήση της λέξης. Το 75% των λέξεων αυτών είναι δάνεια ή αντιδάνεια και, όπως λέει ο συγγραφέας, «ο γλωσσικός δανεισμός είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά φαινόμενα» που, «σε αντίθεση με τον οικονομικό υπερδανεισμό, δεν καθηλώνει αλλά αναζωογονεί - δείτε την αγγλική, η οποία χάρη στον εύκολο δανεισμό από παντού απέκτησε το πλουσιότερο λεξιλόγιο από όλες τις σύγχρονες γλώσσες».

Ο Νίκος Σαραντάκος επέλεξε λέξεις που να μην καταχωρίζονται στα πιο δημοφιλή νεότερα λεξικά, όχι όμως αρχαίες ή μεσαιωνικές λέξεις που χάθηκαν από αιώνες, αλλά λέξεις που ακούγονται ακόμα ή ακούγονταν μέχρι τον 20ό αιώνα. Παράδειγμα το ζνίχι - η μοναδική ελληνική λέξη που αρχίζει από ζν! Είναι το πίσω μέρος του λαιμού, ο σβέρκος, ο αυχένας. Ισως ετυμολογείται από το ινίον (άγνωστο όμως με ποια διαδρομή). Πάντως το βυζαντινό λεξικό Σούδα έχει ζινίχιον το λουρί του υποδήματος. Σλαβική αρχή δεν μπορεί να αποκλειστεί. Εμφανίζεται σε πολλές παροιμίες, π.χ. «το φιλότιμο μαυρίζει το ζνίχι» (επειδή ο φιλότιμος υποχωρεί), ενώ διάσημος είναι ο στίχος της «Ζούγκλας» του Βάρναλη, όπου ο ποιητής σαν αιλουροειδές ποθεί να χώσει νύχι και δόντι «στο κρουστό σου ζνίχι το μαυριδερό».

Σε πολλές περιπτώσεις όπως επισημαίνει ο Σαραντάκος, μια λέξη καλώς δεν περιλαμβάνεται στα λεξικά. Αλλού όμως θεωρεί ότι θα έπρεπε να περιλαμβάνεται. «Πιστεύω ότι η λεξικογραφία μας πράγματι περιφρονεί ελαφρώς τις λαϊκές και καθημερινές λέξεις. Είναι κι αυτό, θαρρώ, απόρροια της αντίληψης ότι η νέα γλώσσα είναι τάχα παρακατιανή και ωχριά μπροστά στα αρχαία ελληνικά. Είναι επίσης συνέπεια του ότι οι λαϊκές λέξεις λεξικογραφούνταν δυσκολότερα», λέει.

Πηγή: Τα Νέα

Η κοκκινοσκουφίτσα μετά...

Συγγραφέας: Χρήστος Μπουλώτης
Εικονογράφος: Βασίλης Παπατσαρούχα
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος 


Το παραμύθι με την Κοκκινοσκουφίτσα και τον κακό λύκο το ξέρετε, εδώ έχουμεν την συνέχεια του παραμυθιού, όπου η μαμά Κοκκινοσκουφίτσα απολαμβάνει την φήμη που απέκτησε απο την περιπέτεια της, παντρεμένη πλέον με το γιό του κυνηγού που την γλύτωσε απο τον κακό λύκο. Έχουν αποκτήσει 12 κόρες, όλες με το όνομα κοκκινοσκουφίτσα οι οποίες λαχταρούν να ζήσουν μια περιπέτεια ίδια με της μαμάς τους. Το πρόβλημα τους είναι ότι δέν υπάρχει πλέον δάσος και οι λύκοι έχουν εγκαταλείψει το χωρίο που τώρα είναι μια μεγάλη πόλη.
Αποφασίζουν τότε να παραγγείλουν ένα κουρδιστό λύκο με την ελπίδα ότι θα καταφέρουν να ζήσουν για λιγο την περιπέτεια που έζησε η μαμά τους. Όταν όμως παραλαμβάνουν τον κουρδιστό λύκο και ετοιμάζουν το τεχνητό δάσος που έχουν φτιάξει για να τις κυνηγήσει, συμβαίνει κάτι που ούτε στα πιο τρελλά τους όνειρα δεν είχαν φανταστεί...

Υπέροχο παιδικό βιβλίο που διαβάσετε και απο μεγαλύτερους , η καλπάζουσα φαντασία του συγγραφέα κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα και δίνει μια ανατρεπτική συνέχεια στο γνωστό παραμύθι. Διαβάστε το στα παιδιά σας σίγουρα θα ενθουσιαστούν.
Το έχω δανειστεί απο το νηπιαγωγείο του γιού μου και σκέφτομαι να το αγοράσω.

Μαμά, Μπαμπά δε με κοιτάξατε και χάθηκα

Παρουσίαση βιβλίου

Μαμά, Μπαμπά δε με κοιτάξατε και χάθηκα της Αγγελικής Μπολουδάκη

Εκδόσεις Αραξοβόλι

Το βιβλίο Μαμά, Μπαμπά δε με κοιτάξατε και χάθηκα της Αγγελικής Μπολουδάκη, Ειδικού Ψυχικής Υγείας, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις

Αραξοβόλι.

Απευθύνεται σε γονείς που επιθυμούν να διερευνήσουν πώς τα μηνύματά τους διαπερνούν τον ψυχισμό των παιδιών τους, μορφοποιούν την εικόνα τους και υφαίνουν την προσωπικότητά τους και σε όσους νοσταλγικά επιστρέφουν στην παιδική τους ηλικία, για να αναζητήσουν απαντήσεις στους γρίφους τους, που περιμένουν καρτερικά να γίνουν εικόνες γεμάτες με σύμβολα, άρωμα και ζωή.

Το βιβλίο εστιάζεται επίσης στις δύσκολες σελίδες της παιδικής ηλικίας ενός γονιού που διαμορφώνουν ένα ψυχισμό ευάλωτο, ο οποίος αναπαράγει τις συμπεριφορές που υπέστη. Ένας φαύλος κύκλος επανάληψης κάνουν το βιβλίο της ζωής του δυσανάγνωστο με τα τραύματα ανοιχτά να γυρεύουν ίαση μέσα από ερωτηματικά, διλλήματα, φόβους, ανασφάλειες, που τον στοιχειώνουν και τον κρατούν έγκλειστο τους.

Η μόνη διέξοδος είναι η επαφή με την αλήθεια, ο αποχαιρετισμός σε ό,τι έκλεισε τον κύκλο του, η αποδοχή ενός εαυτού που απομακρύνεται από λάθος μηνύματα που τον προσδιόρισαν και το καλωσόρισμα ενός καθρέφτη που απεικονίζει ένα πρόσωπο τυλιγμένο με το χάδι της ζωής, το οποίο αγκαλιάζει το δικό του παιδί αγαπώντας το.

Να σημειωθεί ότι πρόκειται για παρουσίαση και όχι κριτική βιβλίου.